Investing.com -- Theo đánh giá của Kinh tế trưởng SSI (HM:SSI), trong báo cáo 400 trang mà USTR công bố trước đó, hầu hết các vấn đề liên quan đến chính sách thương mại của Việt Nam mà Mỹ đưa ra đã được xử lý khá tốt.
Vào rạng sáng ngày 3/4 (theo giờ Việt Nam), chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố thuế quan đối ứng ít nhất 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, trong đó nhiều quốc gia phải chịu thuế suất cao hơn. Danh sách các nền kinh tế phải chịu mức thuế cao hơn bao gồm những đối tác thương mại lớn của Mỹ như Việt Nam (46%), Trung Quốc (34%), Nhật Bản (24%) và Liên minh Châu Âu (20%). Việc thực thi sẽ diễn ra theo hai đợt: thuế 10% sẽ áp dụng từ ngày 5/4, sau đó là mức thuế riêng cho từng quốc gia vào ngày 9/4.
Về tác động của chính sách thuế quan này đối với Việt Nam, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng và Giám đốc SSI Research, cho biết rằng danh sách các quốc gia bị ảnh hưởng không có gì bất ngờ, bởi trước đó đại diện thương mại Mỹ đã gửi báo cáo đánh giá về chính sách thương mại, rào cản thương mại và phi thuế quan của gần 60 quốc gia. Các nhà đầu tư đã dự đoán rằng số quốc gia bị ảnh hưởng sẽ khá lớn. Tuy nhiên, ông cho rằng việc tính toán ra con số thuế quan rất cao là điều bất ngờ. Nếu nhìn vào những con số này, ảnh hưởng đến Việt Nam sẽ rất lớn, có thể lên tới khoảng 7% GDP. Chính sách thuế quan này không chỉ ảnh hưởng đến Việt Nam hay 60 quốc gia trong danh sách mà còn tác động đến nền kinh tế toàn cầu, dẫn đến nguy cơ suy thoái kinh tế thế giới.
Trong một góc nhìn lạc quan, ông Hưng cho rằng mức thuế mà ông Trump áp dụng có thể được hiểu là mức trần để các quốc gia bắt đầu đàm phán. Điều này có nghĩa là các mức thuế này không phải là vĩnh viễn và có thể giảm rất nhanh. Việt Nam đã thực hiện nhiều động thái để thể hiện thiện chí với Mỹ, chẳng hạn như giảm thuế với 14 mặt hàng và chấp nhận đầu tư cho Starlink. Đặc biệt, sau chuyến thăm của Bộ trưởng Công thương Việt Nam đến Mỹ, ngay lập tức vào ngày 1/4, đã có bản dự thảo về Nghị định liên quan đến Kiểm soát thương mại chiến lược. Văn bản này thể hiện thiện chí của Việt Nam trong việc bảo vệ sở hữu trí tuệ trong các hoạt động thương mại và đầu tư, cam kết mạnh mẽ từ phía Việt Nam trong mối quan hệ thương mại này.
Theo ông Hưng, trong báo cáo của USTR, đa số các vấn đề liên quan đến chính sách thương mại của Việt Nam đã được giải quyết đáng kể và các chính sách đang được điều chỉnh và triển khai nhanh chóng. Ông cũng cho rằng, trong kịch bản cơ sở, mức thuế này sẽ không kéo dài hàng năm. Dù có ảnh hưởng ngắn hạn, ông tin rằng qua các cuộc đàm phán, mức thuế áp dụng với Việt Nam sẽ không đạt 46% mà sẽ thấp hơn, có thể chỉ còn 10%. Khi đó, tác động của chính sách thuế quan sẽ giảm đáng kể.
Ông Hưng cho rằng các cam kết liên quan đến chuyển tải hàng hóa và tình trạng trốn thuế sẽ là vấn đề quan trọng mà Việt Nam sẽ xử lý mạnh tay trong thời gian tới. Ông khẳng định rằng kịch bản xấu nhất khó có thể xảy ra và các hành động tiếp theo từ Chính phủ sẽ mạnh mẽ hơn, không để ảnh hưởng kéo dài.
Về phía các nhà đầu tư nước ngoài, theo ông Hưng, họ đang đánh giá rủi ro thuế quan là rất lớn tại Việt Nam và đang chờ đợi xem những rủi ro này sẽ thể hiện như thế nào. Nếu điều xấu nhất xảy ra, các nhà đầu tư có thể sẽ xem xét lại các khoản đầu tư tại Việt Nam. Tuy nhiên, ông cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam hiện tại có mức định giá thấp hơn so với khi cuộc chiến thương mại bắt đầu vào năm 2018, nên áp lực bán ra không quá mạnh.
Ông Hưng cũng lưu ý rằng vào ngày 9/4, khi thuế quan chính thức được áp dụng, FTSE Russell sẽ đánh giá lại Việt Nam, và ông kỳ vọng vào những thay đổi tích cực khi thời điểm đó đến.
Chứng khoán MBKE cũng nhận định rằng mức thuế quan 46% mà Mỹ áp đặt sẽ tác động tiêu cực đến kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, mức thuế này có thể được điều chỉnh qua đàm phán.
Chính phủ Việt Nam đã thể hiện sự hợp tác tích cực trong việc giải quyết các quan ngại của Mỹ, bao gồm việc giảm thuế nhập khẩu MFN đối với một số mặt hàng chiến lược và thúc đẩy đàm phán thông qua các biện pháp như tăng cường mua hàng hóa Mỹ, giảm thuế quan, tạo điều kiện cho doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Việt Nam, và mở cửa thị trường nông sản Mỹ.